Laura Poitras: 'de Amerikaanse Espionage Act is angstwekkend'.

Eind augustus hebben de advocaten van Julian Assange beroep aangetekend tegen zijn uitlevering aan de Verenigde Staten. Zo'n beroep kan nog jaren duren. Jennifer Robinson, een van de advocaten, heeft daarom onlangs bij een bezoek aan Australië gepleit voor een snellere oplossing. 'Deze zaak is politiek en heeft een dringende politieke oplossing nodig', zei Robinson. Ze wees ook op de zorgelijke gezondheidstoestand van haar cliënt die sinds zijn vlucht naar de Equadoriaanse ambassade in 2012 geen moment vrij is geweest. De advocaten hebben nog steeds hun hoop gevestigd op de nieuwe Australische regering van premier Albanese die dit voorjaar in zijn verkiezingscampagne zei dat hij tien jaar wel genoeg vond voor Assange. 

Ondertussen blijft de solidariteitsbeweging overal ter wereld groeien. Op 15 oktober was er een wereldwijde actiedag voor Assange (24h Non-stop for Julian Assange), op gang gebracht door een Italiaans comité. In Sydney, Taipeh, Londen, Madrid, Berlijn, Wenen, verschillende Italiaanse steden en ook in de Verenigde Staten gingen mensen de straat op om vrijlating van Assange te eisen. Het comité heeft nieuwe acties aangekondigd op 10 december, de internationale Dag voor de Rechten van de Mens. 

Spionnen aangeklaagd

De journalisten, Charles Glass en John Goetz en de advocaten Margaret Kunstler en Deborah Hrbek, hebben de CIA aangeklaagd voor het bespioneren van hun contacten met Assange tijdens zijn verblijf in de ambassade van Ecuador in Londen. Eerder was al bekend dat het Spaanse beveiligingsbedrijf UC Global S.L. Assange voor de CIA afluisterde. David Morales, de eigenaar het bedrijf zou audio- en video-opnames van ontmoetingen van Assange met zijn advocaten en medewerkers hebben overhandigd aan de Amerikaanse geheime dienst.Tegen hem is de Spaanse justitie een proces begonnen.

In de recente aanklacht van de Amerikaanse journalisten en advocaten staat dat zij bij hun bezoek aan Assange hun elektronische apparaten bij de beveiliging moesten inleveren. De klagers gaan er van uit dat alle informatie van hun telefoons en laptops is gekopiëerd en doorgegeven aan de CIA. Ze gaan er van uit dat dit ook bij andere bezoekers van Assange is gebeurd en vinden dit een overtreding van de privacy-wetten van de Amerikaanse overheid. Ze houden Mike Pompeo, voormalig directeur van de CIA en minister van Buitenlandse Zaken onder Trump, er mede voor verantwoordelijk. 

UC Global voor de rechter

Het proces tegen Morales en zijn bedrijf UC Global in Spanje is twee jaar geleden gestart met het horen van getuigen waaronder de bekende aanklager Baltasar Garzón, die ook deel uitmaakt van het ondersteuningsteam van Assange. Garzón kreeg een video te zien van zichzelf terwijl hij met Assange in de ambassade praat. "Dit is nogal schandalig, iets waarvan we denken dat het alleen in de bioscoop gebeurt, in spionagefilms, maar dit is geen spionagefilm omdat het leven van een persoon op het spel staat", zei hij na afloop van de zitting. 

Assange in beroep tegen uitleveringsbesluit

De Britse minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel keurde vrijdag de uitlevering goed van WikiLeaks-oprichter Julian Assange aan de Verenigde Staten. Assange, zijn vrouw Stella Morris en Wikileaks zijn niet bereid de strijd op te geven. Ze hebben aangekondigd tegen Patels besluit in beroep te gaan. 'Julian heeft niets verkeerd gedaan,' zegt Morris in een persverklaring, 'hij is een journalist en een uitgever en wordt nu gestraft voor het uitoefenen van zijn beroep'. Iedereen die de persvrijheid hoog heeft 'zou zich diep moeten schamen dat de minister van Binnenlandse Zaken de uitlevering van Julian Assange aan de Verenigde Staten heeft goedgekeurd, het land dat zijn moord beraamde.' Priti Patel had de kans aan deze voortslepende zaak een eind te maken, maar, vervolgt Morris, 'ze zal nu herinnerd worden als medeplichtige van de Verenigde Staten, het land dat van onderzoeksjournalistiek een criminele onderneming wil maken'. 

De internationale solidariteit met Assange groeit. In Duitsland hebben 37 Bondsdagafgevaarigden van SPD, FDP, Grünen en Die Linke begin mei gepleit voor stopzetting van de uitleveringsprocedure. De Duitse radio bekroonde het werk van Assange met de Günther Wallraf prijs. Twintig internationale organisaties op het gebied van pers en publiciteit, waaronder RSF (Reporters Sans Frontières) en verschillende afdelingen van de internationale organisatie van schrijvers PEN, hebben bij Patel aangedrongen op de onmiddellijke vrijlating van Assange. Ook de Commissaris voor Mensenrechten van de Raad van Europa, Dunja Mijatovic deed een klemmend beroep op de Britse minister om de uitlevering niet door te laten gaan.

Patel negeerde alle kritiek, inclusief een petitie die door 60.000 mensen was ondertekend. Het Verenigd Koninkrijk blokkeert ook een onderzoek van de Spaanse justitie naar het afluisteren van gesprekken van Assange met zijn verdedigers door een Spaans bedrijf in opdracht van de CIA toen hij nog in de ambassade van Ecuador zat. Als bewezen kan worden dat de CIA via illegale methodes op de hoogte was van Assanges verdedigingsstrategie zou dat de hele uitleveringsprocedure kunnen stopzetten.

Hulp uit Australië?

Misschien biedt de nieuwe Australische regering nog hoop. Assange is Australiër. Labor-leider Anthony Albanese (foto), de nieuwe premier, heeft zich in het verleden uitgesproken voor vrijlating van Assange. Hij vond het wel genoeg na tien jaar gevangenschap, zei hij op een verkiezingsbijeenkomst. 'Ik heb geen sympathie voor veel van zijn acties, maar in wezen zie ik niet wat er gediend is door hem opgesloten te houden.' Later bekritiseerde hij het feit dat Manning die de informatie naar Wikileaks had gelekt inmiddels weer vrij rondliep, terwijl degene die het publiceerde al meer dan tien jaar vastzat. Maar maandag weigerde de premier publiekelijk stelling te nemen inzake het besluit van de Britse regering. 'Ik ben van plan een regering te leiden die diplomatiek en passend samenwerkt met onze partners', aldus Albanese. 

Wat dit betekent voor het lot van Assange blijft voorlopig nog in nevelen gehuld. 

[Foto: Alex Guibord CC]

Hoger beroep Assange geblokkeerd

'The fight goes on' schrijft Stella Morris, de partner van Julian Assange, vandaag in haar reactie op het besluit van het Supreme Court om Assange niet in de gelegenheid te stellen een besluit van het High Court aan te vechten. Het High Court draaide in december een uitspraak van een lagere rechter terug die uitlevering van Assange aan de Verenigde Staten om medische redenen had verhinderd. Rechter Vanessa Baraitser achtte het risico groot dat een verblijf in een Amerikaanse gevangenis Assange geestelijk en lichamelijk zodanig zou schaden dat suicide niet kon worden uitgesloten. De aanklagers van de VS wisten het High Court er van te overtuigen dat Assange netjes zou worden behandeld. Er bleef zijn verdedigers slechts een klein juridisch gaatje over: beroep bij het Supreme Court. Nu deze hoogste rechterlijke instantie geen beroep wil toestaan ligt de bal bij de minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel die de uitlevering formeel moet goedkeuren. Als zij dat doet, en dat gebeurt waarschijnlijk pas over een paar maanden, kan het advocatenteam van Assange nog proberen bij rechter Baraitser de zaak weer open te breken en dan met name op punten die zij in haar vonnis van januari 2021 niet heeft meegenomen: de eventuele schending van mensenrechten en van de persvrijheid waartoe de uitlevering van Assange aan de VS zou kunnen leiden. 

De Verenigde Staten hebben in deze zaak van begin af aan geweigerd om over persvrijheid te praten. Assange schond met de publicatie van duizenden vertrouwelijke stukken op Wikilweaks het staatsgeheim. Hij is geen journalist of uitgever, hij is een crimineel die de Amerikaanse belangen heeft geschaad. En daarvoor moet hij boeten. 

Kleine juridische overwinning voor Assange

Julian Assange heeft alsnog het recht gekregen om het Hooggerechtshof te vragen zijn uitlevering aan de VS te blokkeren. Hiermee hebben zijn advocaten,waaronder zijn vriendin Stella Morris, een kleine overwinning geboekt in een van de laatste pogingen om uitlevering te voorkomen. 

Inmiddels zit Assange al bijna drie jaar vast in de Bellmarsh gevangenis in Londen zonder dat hij ergens voor is veroordeeld. Als we zijn tijd in de ambassade van Ecuador meerekenen leeft hij al bijna 10 jaar in gevangenschap. Toen de Britse rechter Vanessa Baraitser vorig jaar de uitlevering aan de VS tegenhield op medische gronden wees zij zijn verzoek om te worden vrijgelaten af. Baraitser meende dat het risico te groot was dat hij zou onderduiken en niet meer bereikbaar zou zijn voor een hoger beroep van de kant van de VS tegen haar uitspraak.

Over de toestand waarin Assange wordt vastgehouden hebben velen al hun zorgen geuit. John Shipton, de vader van Julian Assange bezocht zijn zoon in 2019 in de gevangenis in Londen waar hij wordt vastgehouden in afwachting van het proces over zijn uitlevering aan de Verenigde Staten, komend voorjaar. Shipton vreest dat Assange er niet meer levend uitkomt. 'Na negen jaar vervolging voor de moed om Amerikaanse oorlogsmisdaden te onthullen moet ik de bittere waarheid onder ogen zien dat hij in gevangenschap zou kunnen sterven.' Zowel de Britse als de Amerikaanse overheid ontlopen tot nu toe hun verantwoordelijkheid om een einde te maken aan deze onmenselijke situatie. Hoe lang kunnen regeringen nog wegkijken voor deze schandalige behandeling van een journalist en klokkenluider? 

[Foto: Judy van der Velden CC]

 

Juridische strijd over uitlevering Assange

Volgende week is het een jaar geleden dat de Britse rechter in de uitleveringszaak van Julian Assange bepaalde dat hij om gezondheidsredenen niet uitgeleverd kan worden aan de Verenigde Staten. Het beroep van de VS bij het Gerechtshof heeft dit vonnis op 10 december weer onderuit gehaald. In de oorspronkelijke uitspraak had de rechter gesteld dat Assange zelfmoord zou kunnen plegen in een Amerikaanse gevangenis, mede gezien de verwachting dat hij daar wordt opgesloten in een inrichting met een zeer streng regime. De Verenigde Staten hebben bestreden dat de kans op zelfmoord bestaat. Assange heeft geen geschiedenis van ernstige aanhoudende psychische aandoeningen en kan dus gewoon terecht staan in Amerika. De Amerikaanse autoriteiten hebben beloofd dat Assange niet in een zwaar beveiligde gevangenis terecht zal komen en bovendien dat hij de straf die de rechter hem eventueel gaat opleggen in zijn geboorteland Australië kan uitzitten.

De advocaten van Assange hebben vorige week beroep aangetekend bij de Hoge Raad (foto) tegen het vonnis van het Gerechtshof. Stella Morris, de vriendin van Assange, die deel uitmaakt van het team verdedigers, verwierp de beloftes van de Amerikaanse autoriteiten als 'absoluut onbetrouwbaar'. Hoe lang kan dit nog doorgaan, vroeg zij zich af. 'De afgelopen twee en een half jaar heeft Julian in de Belmarsh-gevangenis gezeten, en in feite zit hij sinds 7 december 2010 in een of andere vorm, elf jaar vast.'

Voordat de Hoge Raad de zaak kan behandelen moet overigens eerst nog vastgesteld worden of minstens één van de gronden waarop het beroep berust een zaak is van algemeen belang. Daarover moet het Gerechtshof een  besluit nemen en dat wordt pas in de loop van januari verwacht. Het is niet bekend of deze zaak door dezelfde rechter wordt behandeld die op 10 december het besluit van vorig jaar van de rechtbank ongedaan heeft gemaakt. Over deze Lord Chief Justice Ian Burnett schrijft de onderzoeksjournalistieke website Declassified UK dat hij al veertig jaar nauw bevriend is met de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Alan Duncan, de man die de actie op touw zette om Assange uit de Ecuadoriaanse ambassade te halen. Duncan noemde Assange destijds een “miserable little worm”.

Grapperhaus opnieuw in de fout

Eind 2017  onthulde Nieuwsuur dat het ministerie van Justitie druk had uitgeoefend op onderzoekers van het WODC die een rapport hadden geschreven over legalisering van de wietteelt. De net nieuw benoemde minister van Justitie Grapperhaus beloofde dat hij niet op zoek zou gaan naar de klokkenluiders die Nieuwsuur aan de documenten hadden geholpen. 'Dat past  niet in de cultuur die ik voorsta,' zei hij. Hij prees ook een oud-medewerker die de zaak eerder al intern had aangekaart. Maar anderhalfjaar later wordt bekend dat het OM toch een strafrechtelijk onderzoek heeft ingesteld naar een eventuele 'schending van het ambtsgeheim'. Grapperhaus zou door zijn eigen ambtenaren onder druk zijn gezet.

De geschiedenis herhaalt zich nu er opnieuw in strijd met zijn belofte een onderzoek wordt ingesteld naar het lekken van geheime stukken vanuit de NationaalCoördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV), een onderdeel van het ministerie van Justitie. De NRC onthulde dat de NCTV in strijd met de wet jarenlang privacygevoelige gegevens van burgers verzamelde en deelde met andere overheidsorganisaties. Ook adviseerde de NCTV gemeenten om via een particulier bureau heimelijk onderzoek naar islamitische gemeenschappen te doen. Beide praktijken kwamen na publicaties stil te liggen. Tegenover de Kamer beloofde Grapperhaus dat er geen onderzoek naar klokkenluiders zou worden gedaan.