dinsdag 10 september 2019

Vriend van Assange vervolgd in Ecuador

De jacht op Julian Assange en Wikileaks heeft een nieuw slachtoffer geëist. De Zweedse IT-specialist Ola Bini is op 11 april, de dag dat zijn vriend Assange door de Britse politie uit de ambassade van Ecuador werd gehaald, in Ecuador gearresteerd. Hij heeft twee maanden zonder duidelijke aanklacht in de gevangenis doorgebracht. In juni moest hij vanwege de onrechtmatigheid van zijn gevangenneming worden vrijgelaten, maar hij moet in het land zijn proces afwachten. Waarvan hij precies beschuldigd wordt blijft onduidelijk, de aanklacht is in de loop van de tijd ook al een keer gewijzigd. Justitie is kennelijk niet geheel zeker van de zaak. Nadat alle apparatuur van Bini al in beslag was genomen heeft de politie vorige week een inval gedaan bij een expert die de verdediging terzijde staat. Ook bij hem is alle apparatuur in beslag genomen. Amnesty International heeft opnieuw geprotesteerd tegen de ernstige schending van de rechten van Bini op een eerlijk proces. Amnesty volgt zijn proces omdat eerder al is gebleken dat de er sprake is van directe inmenging van de regering bij zijn arrestatie en vervolging.

Ola Bini moet in Ecuador zijn proces afwachten. Tot nu toe is er weinig aandacht geweest voor zijn zaak in de main stream media.


zaterdag 31 augustus 2019

Australische klokkenluider McBride is niet bang voor de gevangenis

Het proces tegen de voormalige legeradvocaat en klokkenluider David McBride is gepland voor komend voorjaar. McBride legde met zijn informatie aan journalisten van de Australische nieuwszender ABC de basis voor de The Afghan Files, onthullingen over misdragingen van Australische militairen in Afghanistan. Deze onthullingen waren eerder dit jaar aanleiding voor een grootscheepse inval door de politie bij de Australische omroep waarbij meer dan 9000 documenten zijn onderzocht.

McBride  wordt beschuldigd van het lekken van staatsgeheimen, maar een duidelijke bewijsvoering is er volgens hem nog niet. McBride ontkent niet dat hij de geheime documenten gelekt heeft. Hij zag het als zijn plicht om onwettig gedrag van de overheid te rapporteren. De dreiging van gevangenisstraf maakt geen indruk op de militaire klokkenluider: “They’ve threatened me all along with going to jail. If I was afraid of going to jail, why would I have been a soldier?”

De  Afghan Files bestaan uit documenten uit de afgelopen tien jaar over het optreden van Australische troepen in Afghanistan. Onderzoek leidde tot grote zorgen bij het Australische ministerie van Defensie, zo blijkt uit diverse rapporten. Die melden onder andere het doden van een man en zijn slapende kind, van een gevangene en van verschillende mensen, zowel volwassenen als kinderen, die duidelijk niet betrokken waren bij gevechtshandelingen. Sommige van die incidenten hebben indertijd wel de pers bereikt, maar Defensie gaf nooit volledige openbaarheid. Ook worden confrontaties tussen commandanten en onderzoekers gemeld. Uit de stukken wordt wel duidelijk dat men behoorlijk in de maag zat met het optreden van de soldaten, maar in veel gevallen zijn acties uitgebleven. Een rapport uit 2014 meldt dat de problemen voortkomen uit de organisatiecultuur, een “warrior culture” waarbij officieren een oogje dichtknijpen voor ongeoorloofd gedrag.

McBride (55) loopt het risico de rest van zijn leven in de gevangenis te moeten doorbrengen. Hij ziet echter nog wel kansen om daaraan te ontsnappen. Hij voert als advocaat zijn eigen verdediging en zegt nog wel een paar truucjes achter de hand te hebben. Voor Defensie is het proces trouwens ook een risico. Veel informatie zal openbaar worden die men liever in de doofpot had willen stoppen.

[Foto: CAPT Stu Wood. Courtesy Australian Government Department of Defence, CC]

zaterdag 10 augustus 2019

Chelsea Manning nog steeds vast - boete loopt al in de tienduizenden dollars

Klokkenluider Chelsea Manning zit inmiddels al weer meer dan 150 dagen in de cel omdat een Grand Jury haar wil dwingen vragen te beantwoorden over haar contacten in 2010 met WikiLeaks. Behalve haar hechtenis (sinds begin maart dit jaar) tot ze wil meewerken heeft de jury haar sinds 16 mei een boete opgelegd van 500 dollar per dag, die vanaf 16 augustus jl. verhoogd is tot 1.000 dollar per dag. Als deze sancties doorgaan kan de boete oplopen tot 441.000 dollar.
De zelden ingezette procedure met een Grand Jury lijkt er met name op gericht om Manning te ondervragen over hulp die zij zou hebben gekregen van Julian Assange bij (waarschijnlijk mislukte) pogingen om het wachtwoord van een medewerker van het Pentagon te kraken. Manning, die via WikiLeaks oorlogsmisdaden van de Amerikanen in Afghanistan en Irak aan het licht bracht, heeft bij haar berechting verantwoording voor haar daden afgelegd en werd veroordeeld tot 35 jaar gevangenisstraf. President Obama schold bij zijn vertrek uit het Witte Huis haar resterende straf kwijt. Manning heeft nu geweigerd vragen in een Grand Jury-procedure te beantwoorden, omdat de zittingen niet openbaar zijn en omdat zij alle vragen over haar daden al heeft beantwoord tijdens haar proces. Daarbij is bovendien niet vast komen te staan dat zij contact met Assange heeft gehad. Het is dan ook alleen al vanuit dit oogpunt een klaarblijkelijke poging van justitie in de VS om haar alsnog te belasten en daarmee de zaak tegen Assange (zie bericht hieronder) te onderbouwen.

Rechter weigert herziening
In een soort kort geding-procedure die Mannings advocaten hebben aangespannen heeft een federale rechter deze week beslist dat er geen reden is om de opgelegde hechtenis en boete te herzien. Rechter Anthony Trenga wees ook het verzoek om een hoorzitting over de proportionaliteit van de gijzeling van Manning af. Als onderbouwing van zijn beslissing stelde hij, dat Manning de mogelijkheid heeft om de boete te schikken en dat zij die optie ook nog heeft na haar vrijlating. “Therefore, the imposed fines of $500 per day after 30 days and $1,000 per day after 60 days is not so excessive as to relieve her of those sanctions or to constitute punishment rather than a coercive measure.” Zo erg is het allemaal niet, luidt samengevat zijn argument. Dit ondanks de schets van haar persoonlijke situatie tijdens de zitting van het kort geding, waarbij werd aangegeven dat zij geen spaargeld heeft, dat eventuele inkomsten door de hechtenis onmogelijk zijn gemaakt en dat zij haar persoonlijke bezittingen heeft moeten overbrengen naar een opslag omdat zij ook de huur van haar appartement niet meer kan voldoen.

Manning reageerde op het vonnis met de opmerking, dat zij teleurgesteld is, maar allerminst verrast. The government and the judge must know by now that this doesn’t change my position one bit.” Al voorafgaand aan de eerste jury-zitting waar zij weigerde te verschijnen had Manning in een helder statement aangegeven waarom zij niet wenste te verschijnen en dat niets haar daartoe zal kunnen dwingen. Zoals Manning eerder al heeft aangegeven lijkt het erop, dat de Trump-administratie met deze acties wraak wil nemen op het besluit van Obama haar straf kwijt te schelden. Trump zelf heeft kort na zijn aantreden verklaard dat Manning nooit had moeten worden vrijgelaten. Volgens haar advocaten kan haar hechtenis nog zeker een jaar duren als deze of een hogere rechter niet ingrijpt.

Vonnis van federale rechter in de VS opsteker voor Julian Assange

De uitspraak op 30 juli jl. van een federale rechter in de VS in de zaak over de ‘gehackte’ mails van een campagnemanager van Hilary Clinton lijkt om twee redenen van groot belang voor Julian Assange. Assange zit in het Verenigd Koninkrijk een straf uit van vijftig weken omdat hij de voorwaarden voor zijn borgtocht had geschonden door toevlucht te zoeken in de ambassade van Ecuador in Londen en zich zo aan de Britse justitie te onttrekken. Na zijn arrestatie in april dit jaar diende de Amerikaanse justitie een uitleveringsverzoek in bij de Britten. De VS willen Assange vervolgen voor de publicatie via WikiLeaks van talrijke 'staatsgeheime' documenten en voor samenzwering tegen de staat, een berucht element uit de anti-spionagewetgeving in de VS op basis waarvan indertijd bijvoorbeeld ook Daniel Ellsberg, onthuller van de Pentagon Papers over de oorlog in Vietnam, werd aangeklaagd. Sinds diens vervolging mislukte, leek het pleidooi van Ellbergs verdedigers dat de grondwettelijk gegarandeerde persvrijheid van hoger belang kan zijn dan het publiceren van staatsgeheimen vrij algemeen aanvaard en werden aanklachten op basis van de Espionage Act uit 1917 nog maar zelden gebruikt. Tot aan de berechting van klokkenluider Bradley Manning, die in 2013 ook daadwerkelijk werd veroordeeld op basis van deze wetgeving, zij het niet voor hulp aan de vijand en niet voor het publiceren van staatsgeheimen. Desondanks haalt justitie in de VS dit artikel nu toch weer van stal om Assange uitgeleverd te krijgen.

'Russische hack' onbewezen
Het vonnis van 30 juli is geveld in de rechtszaak die de Democratische Partij in de VS (het Democratic National Congress, DNC) aanspande tegen WikiLeaks ‘en andere partijen’. Volgens de aanklacht van DNC zou WikiLeaks, dat op een cruciaal moment in de verkiezingsstrijd tussen Trump en Clinton een omvangrijke mailcorrespondentie van de campagneleider van de Democraten publiceerde, de bewuste correspondentie toegespeeld hebben gekregen van een Russische inlichtingendienst. Rechter John G. Koeltl stelt in zijn opzienbarende vonnis echter, dat de DNC voor deze bewering geen enkel steekhoudend bewijs heeft aangeleverd. Oftewel: dit onderdeel van ‘Russiagate’ – de betrokkenheid van Poetin c.s. bij het beïnvloeden van de verkiezingen in de VS – berust vooralsnog louter op onbewezen aantijgingen. Zelfs van het hacken van servers van de DNC is niets gebleken. Ergo: het is ook mogelijk dat er van binnenuit is gelekt bij de Democraten.

Rechter beschouwt WikiLeaks als nieuwsorganisatie
Van verstrekkender belang lijkt nog, dat de federale rechter in zijn vonnis tevens stelt, dat WikiLeaks alleszins vergelijkbaar is met andere media die nieuws verspreiden: “If WikiLeaks could be held liable for publishing documents concerning the DNC’s political financial and voter-engagement strategies simply because the DNC labels them ‘secret’ and trade secrets, then so could any newspaper or other media outlet. (-) The First Amendment prevents such liability in the same way it would preclude liability for press outlets that publish materials of public interest despite defects in the way the materials were obtained so long as the disseminator did not participate in any wrongdoing in obtaining the materials in the first place.” (The First Amendment is het eerste artikel van de Amerikaanse grondwet, waarin de basisvrijheden staan omschreven, waaronder die van de persvrijheid.) De rechter voegt hieraan nog uitdrukkelijk toe, dat het niet verboden is om gestolen documenten te publiceren, zolang althans het publicatiemedium niet zelf betrokken is geweest bij de diefstal: “A person is entitled to publish stolen documents that the publisher requested from a source so long as the publisher did not participate in the theft.”

Beide elementen van het federale vonnis in de rechtszaak van de Democraten tegen WikiLeaks en veronderstelde andere betrokkenen zijn hoe dan ook van belang voor Julian Assange, zeker waar het gaat om het uitleveringsverzoek van de VS waar hij zich uiteraard met hand en tand tegen verzet. Op zich hoeft de Britse justitie zich niets aan te trekken van het vonnis, maar het zal toch een stuk lastiger worden uitlevering te verdedigen nu een Amerikaanse federale rechter al bij voorbaat stelt dat er wat betreft de publicatie van de DNC-mails van strafbare feiten aan de kant van WikiLeaks geen sprake is. Bedreigend voor Assange blijft wel een ander onderdeel van de aangevoerde uitleveringsgronden, namelijk de beschuldiging dat Assange Bradley (nu Chelsea) Manning zou hebben geholpen documenten te stelen. 

zondag 14 juli 2019

Scotland Yard dreigt met vervolging van journalisten

Het uitlekken van vertrouwelijke berichten van de Britse ambassadeur in Washington heeft Scotland Yard in conflict gebracht met de pers. In de vertrouwelijke berichten die de Mail on Sunday naar buiten bracht schreef ambassadeur Sir Kim Darroch dat hij president Trump 'incomeptent' en 'onzeker' vond. Na de publicatie van zijn telegrammen vorige week achtte Darroch zijn positie als vertegenwoordiger van het VK in de Verenigde Staten onhoudbaar en bood hij zijn ontslag aan.

Vandaag is opnieuw correspondentie van Darroch uit Washington naar buiten gekomen. De ambassadeur beoordeelde vorige jaar het opzeggen van het nucleair verdrag van de VS met Iran als 'diplomatiek vandalisme'. Trump zou het alleen gedaan hebben om wraak te nemen op zijn voorganger Obama. Hij had ook totaal geen idee hoe het verder moest met Iran.

Bij de ophef over het lekken van deze vertrouwelijke diplomatieke correspondentie is er nu ook verontwaardiging over de opstelling van Scotland Yard die de bron van het lek moet zoeken.
Het hoofd van de contraspionage-afdeling van Scotland Yard, Neil Basu waarschuwde journalisten en uitgevers dat zij kunnen worden vervolgd voor het openbaar maken van staatsgeheimen als zij nog meer diplomatieke boodschappen publiceren, schrijft De Volkskrant. Daarmee lokte hij flinke kritiek uit. George Osborne, de vroegere minister van Financiën en nu de hoofdredacteur van de London Evening Standard noemde het een ‘heel domme uitspraak’ van een politieman ‘die kennelijk niet veel kaas heeft gegeten van de persvrijheid’.

Opmerkelijjk is dat ook minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt en zijn voorganger Boris Johnson, die nu verwikkeld zijn in een strijd om de opvolging van premier Theresa May, de persvrijheid verdedigden. Volgens hen moet de politie achter het lek aan gaan, niet achter de media.

[Foto: Matt Brown CC]

dinsdag 9 juli 2019

AIVD klaagt journalist aan

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft een kort geding aangespannen tegen Volkskrant-journalist Huib Modderkolk. De AIVD zag zich ook "gedwongen" aangifte te doen tegen Modderkolk vanwege het "voornemen" staatsgeheimen openbaar te maken. De journalist heeft een boek geschreven over digitale spionage dat binnenkort zal worden gepubliceerd. De AIVD heeft de tekst gezien en op verzoek van de dienst heeft Modderkolk enkele aanpassingen gemaakt. Modderkolk: 'De punten die ze overtuigend hebben gebracht, heb ik aangepast, maar een aantal punten waren niet overtuigend en het blijft een journalistieke afweging. Als ik nog meer informatie moet weghalen komt de geloofwaardigheid van het boek in het gedrang. Dat betekent dat er vrij weinig overblijft van wat ik over een bepaalde operatie kan schrijven. Bovendien zie ik niet hoe mensen door deze informatie alsnog in gevaar kunnen komen'. Verder zegt hij: 'De AIVD heeft de kans gehad me van meer informatie te voorzien om me op andere gedachten te brengen.'
Maar daar wilde de AIVD niet aan. Volgens de dienst gaat het om tien woorden die staatsgeheime informatie bevatten. 'Ze kunnen niet op deze manier gepubliceerd worden, want dat betekent mogelijk levensgevaar voor een bron. Onze wettelijke plicht is het beschermen van onze informatie en bronnen,' aldus een woordvoerder.

Preventieve censuur

Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm vindt een aangifte tegen Modderkolk vanwege zijn voornemen tot publicatie "volstrekte onzin". Het is een poging tot preventieve censuur en dat gaat rechtstreeks in tegen de persvrijheid. Interessant is hoe de dienst zich in de rechtbank gaat opstellen. Ze zullen toch moeten laten zien wat het concrete gevaar is: waarom moeten die tien woorden tot staatsgeheim verklaard worden? Daarmee lopen ze het risico dat ze hun eigen geheimhoudingsplicht moeten overtreden. Waarna er geen zaak meer is tegen de journalist. Via Twitter laat Modderkolk weten dat de AIVD daarom een volledig publicatieverbod eist van alle juridische stappen van de dienst. 'Tevens verzoekt de AIVD om - nu alvast - gedaagden te verbieden mededeling te doen aan derden omtrent alle informatie over dit proces'. De inlichtingendienst belemmert niet alleen de persvrijheid, maar ook de openbaarheid van juridische procedures.

Met het kort geding tegen de Volkskrant-journalist over de tekst van zijn boek en de dreiging met aangifte vanwege een strafbaar feit (die volgens Nieuwsuur inmiddels is ingetrokken) hebben we nu in korte tijd het derde geval van intimidatie van de Nederlandse staat tegen journalisten en klokkenluiders die informatie over het handelen van de overheid naar buiten willen brengen.


zaterdag 6 juli 2019

Brazilië zoekt naar wraak op Glenn Greenwald

Afbeeldingsresultaat voor Glenn Greenwald
Begin vorige maand publiceerde The Intercept van de Amerikaanse journalist Glenn Greenwald via een lek verkregen aanwijzingen dat de Braziliaanse corruptie-onderzoeker Moro zelf vals spel heeft gespeeld. 'Als onderzoeksrechter in de zuidelijke stad Curitiba was Moro jarenlang de belangrijkste aanjager van het Wasstraat-onderzoek. De Braziliaanse editie van The Intercept kreeg echter een berg aan chatberichten, audiofragmenten, video’s en foto’s in handen die aantonen dat Moro zaken in het geheim afstemde met aanklagers van het Lava Jato-team. Zulke samenspanning zou juridisch vals spel zijn,' schrijft de NRC. Door toedoen van Moro verdween de populaire linkse ex-president Lula da Silva achter de tralies en kon hij geen rol meer spelen in de presidentsverkiezingen die vorig jaar werden gewonnen door de uiterst rechtse Jair Bolsanaro. Moro promoveerde tot minister van Justitie.

Uit het berichtenverkeer tussen Moro en de aanklagers dat The Intercept openbaar heeft gemaakt 'blijkt hoe hij hun onderzoekslijnen aanbeveelt die Lula in verband kunnen brengen met een dubieuze transactie rond een strandhuis. In een andere conversatie valt te lezen hoe onderling paniek uitbreekt nadat het Hooggerechtshof heeft bepaald dat de krant Folha de São Paulo de ex-president kort voor de stembusgang zou mogen interviewen in diens cel.'

De onthullingen van The Intercept zorgden voor grote beroering in Braziliaanse regeringskringen. Er werd opgeroepen Greenwald, die in Brazilië woont, het land uit te zetten. Vorige week werd bekend dat de politie Greenwald's financiën gaat onderzoeken. De politie ontkent en zegt alleen onderzoek te doen naar het lek uit het team van de witwas-operatie. Journalisten zijn er niet gerust op. “It’s not only an outrageous attack on press freedom, but a gross abuse of power,” zei Trevor Timm, directeur van Freedom of the Press.

Glenn Greenwald (foto van Wikipedia.nl) is de journalist die in 2013 voor  The Guardian het verhaal van Edward Snowden over de spionageactiviteiten van de Amerikaanse geheime dienst NSA naar buiten bracht. In 2014 richtte hij The Intercept op voor publicaties van onderzoeksjournalisten en commentaren op de actuele politiek.

Hieronder updates van 13 juli en 16 juli